على زمانى قمشه اى

64

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

مكتفى ( حك : 289 - 295 ) احترام و منزلت بسيار داشت و مقريزى ماجراى رايزنى معتضد را با او راجع به اصلاح تقويم در زمان متوكل آورده است . ابو احمد نخستين فرد از خانواده بنو منجم است كه هم كتاب كاملى از وى باقى مانده و هم اطلاعات كافى از زندگى وى در دست است . پژوهش‌هاى او در موسيقى نشان مىدهد كه در اين كار مهارت داشته به‌طورىكه ثابت بن قرّه در باب موسيقى با وى مشورت مىكرده است . آثار او عبارت است از « آلباهر فى اخبار شعراء مخضرمى الدولتين » و رسالة الى قساط بن لوقا و حنين بن اسحاق ، و مهم‌ترين كتاب او « رسالة فى الموسيقى » است كه به كوشش يوسف شوقى در مصر به چاپ رسيده است ، به نوشته فارمر ، رسالة فى الموسيقى ابو احمد بن همراه « رسالة فى اجزاء خبرية الموسيقى » تأليف كندى تنها آثارى هستند كه جنبه‌هاى گوناگون موسيقى قديم عرب را توضيح مىدهند . 4 ) ابو عبد اللّه هارون بن على بن يحيى بن ابى منصور ، منجم بغدادى ، برادر كوچك‌تر ابو احمد يحيى در سال 251 ق به دنيا آمد او نيز مانند برادرانش در دربار خلفاى عباسى از ارج و منزلت برخوردار بود ، وى در 288 ق درگذشت ، او در شعر و ادب دست داشته و از آثار اوست « البارع فى اخبار الشعراء » و « الشعراء الكبير » و . . . 5 ) ابو عيسى احمد بن على بن يحيى بن ابى منصور ، برادر ديگر ابو احمد يحيى است ، از زندگى او اطلاع چندانى در دست نيست ، وى در حدود 320 ق درگذشت آثار او عبارت‌اند از « رسالة فى نبوة محمّد صلّى اللّه عليه و آله » و تاريخ سنى العالم » نام اين كتاب را البيان عن تاريخ سنى زمان العالم على سبيل الحجة و البرهان نيز نوشته‌اند .